TỔNG QUAN VỀ MELAMINE

(* bài gốc có trong h199.exe)

I.Đại cương

1.Bản chất công nghiệp
 a. Tên hóa học: 1 3 5-triazine-2 4 6-triamine công thức: C3H6N6 được tổng hợplần đầu tiên năm 1834

b. Melamine là là một chất ba-dơ hữu cơ - trong công nghiệp thường sử dụng urê [(NH2)2CO] để sản xuất melamin theo phản ứng: 6(NH2)2CO-> C3H6N6 + 6NH3 + 3CO2. Loại chế biến từ than thì rẻ hơn; chúng thường ởdạng  bột màu trắng rất ít tan trong nước rất  giàu chất nitơ - nócó khoảng 66% nitơ.
c. Được cho phản ứng với formaldehyt tạo nhựa nhiệt cứng melamine -formaldehyt áp dụng trong sản xuất chất kết dính vải vật liệu gia dụng nhưtô chén dĩa muỗng
các đồ dùng bằng plastic kệ bếp keo dán miếngchùi bảng phân bón quần áo chống cháy thuốc nhuộm hồ và nhiều vật gia dụng khác.
d. Đồ dùng bằng nhựa melamine - formaldehyt có đặc điểm bền đẹp nhưng khi sửdụng chúng chứa thức ăn nóng chua có thể tiết vào thức ăn melamine vàformaldehyt.
e. Melamine bị cấm dùng trong sản xuất thực phẩm cả cho người và động vật.

 

2. Vì saopha melamine vào sữa ?

a. Ở mỗi sản phẩm sữa ngoài nhãn mác còn có in những thôngtin về hãng sản xuất nguyên liệu và con số về hàm lượng protein...(ví dụ hộpFresh milk 100ml-ghi Chất đạm là 3g...)

b. Con số này được ghi nhận thông qua một phương pháp kiểmtra có tên gọi Kjeldahl lấy theo tên một nhà hóa học Đan Mạch. Phương phápKjeldahl về cơ bản đo lượng nitơ trong sữa bằng cách xem xét mức ammonia...

c. Để tăng lợi nhuận người ta pha loãng sữa tươi với nước đậu tương hay các thành phần thay thế khác rẻ hơn - việc làm này khiến hàmlượng protein trong sữa bị giảm thấp.
d. Vì chất melamine chứa rất nhiều nitơ nên người ta đã trộn melaminevào sữa bị pha loãng để làm tăng nồng độ nitơ nhằm làm gia tăng một cách giảtạo hàm lượng protein trong sữa được cần đến để đánh lừa thiết bị kiểm tra khiếncác nhà kiểm định chất lượng và người tiêu dùng lầm tưởng rằng sữa có hàm lượngprotein bình thường  hoặc cao (tức là sữa vẫn  nguyên chất  không bị pha nước).
e. Ngoài melamine người ta biết cả với acid cyanuric cũng là chất giúp làmtăng "nồng độ đạm" trong sản phẩm dù nồng độ đạm thật trong đó rất thấp. Acidcyanuric là chất tổng hợp dùng nhiều trong công nghiệp có nhiều tên gọi khácnhau có màu trắng không mùi là dẫn chất trong ngành nhuộm vải thuốc tẩy thuốc diệt cỏ chất diệt trùng trong bể bơi hay ao nuôi tôm (TCCA)... Acidcyanuric rẻ hơn melamine nhiều đó là lý do có thể có sự hiện diện cả đôi trongthực phẩm dẫn tới gây độc. Do dung acid cyanuric đi đôi với melamine chúng kếthợp làm thành một hỗn hợp có độc tính cao hơn nên đã gây ra cơn sốt về ngộ độcsữa có melamine như hiện nay (2008).
 
3.
Thêm vào trong quá trình chế biến sản phẩm.
a. Thứ nhất nông dân nuôi bò sữa - pha nó vào trước khi giao sữa cho trạm thumua. Tuy nhiên lượng sữa nguyên liệu mà mỗi hộ sản xuất được rất ít nên thêmmelamine acid cyanuric vào thì cũng chẳng thu lợi hơn được bao nhiêu.
b. Thứ hai con buôn thêm melamine acid cyanuric vào sữa tại các trạm thu mua;sẽ có lời lớn hơn (và hầu hết kẻ tình nghi đã bị bắt giữ tính đến thời điểmhiện tại đều liên quan đến khâu này).
c. Thêm melamine acid cyanuric vào tại nhà máy sản xuất chế biến sữa (như ở nhàmáy Tam Lộc TQ - đối tác nước ngoài có phản đối nhưng cổ phần <50% nên đãkhông ngăn được) là đây khả năng cuối cùng - nhưng nó cũng là cách làm thu lợicao nhất!.

II. Độc tính gâyhại đối với người động vật
1.
Độc tính chung
a. Melamine ít độc ở
  liều thấp nhưngkhi kết hợp với acid cyanuric nó có thể gây ra sỏi thận nguy hiểm do sự hìnhthành chất không tan melamine cyanurate.
b. Là chất "có hại" nếu nuốt hít hay thấm qua da. Là chất gây kíchthích hô hấp mắt da.
c. Tiếp xúc lâu ngày có thể là nguyên nhân ung thư hoặc tổn thương cơ quan sinhsản.
d. Tuy nhiên liều lượng độc LD50 là hơn 3 gam/KGTT.
e. FDA giải thích rằng khi melamine và acid cyanuric hấp thụ vào trong máu chúng tập trung và tương tác với
  nhữngvi cấu trúc ống thận rồi kết tinh và hình thành những tinh thể tròn vàng (nhưảnh minh họa bên dưới) và đến lượt mình chúng làm tổn tế bào thận và cácđường dẫn dẫn đến giảm chức năng thận.

2.
Nhiễm độc cấp
a. Là một chất gây kích thích khi hít tiếp xúc với da hay mắt
b. Melamine có LD50 đường uống là 3248 mg/ Kg trên chuột. LD50 da > 1000 mg/Kg ở thỏ.
c. Một nghiên cứu vào năm 1945 cho chuột thỏ và chó uống liều lớn melamine đãquan sát thấy "những hiệu ứng độc không quan trọng"?.
d. Nghiên cứu ở Liên Xô vào 1980 gợi ý melamine cyanurate (thường sử dụng như mộtchất làm chậm cháy) có thể độc hơn một mình melamine hoặc acid cyanuric.
e. Trộn vào thức ăn nuôi chó mèo thấy gây tổn thương suy thận cấp.

3.
Nhiễm độc mãn
a. Ăn uống có melamine có thể dẫn tới tổn hại cơ quan sinh sản bàng quang haysỏi thận và có thể dẫn tới ung thư bàng quang.
b. Nghiên cứu năm 1953 thông báo rằng chó được dùng 3% melamine/một năm cónhững sự thay đổi sau đây trong nước tiểu của chúng:
-
 giảm tỷ trọng đa niệu
- lắng Melamine crystalluria
- có protein và máu ẩn.
c. Một khảo sát khác gợi ý rằng những tinh thể được hình thành trong thận domelamine kết hợp với a-xít cyanuric " không dễ hoà tan thải thì rấtchậm".
d.
Ngoài ra đưa melamine vào dạ dày trong một thờigian dài có thể gây ung thư ruột.

III.
Triệu chứng lâm sàng
1. Người bị nhiễm độc có những triệu chứng sau:
-
 Kíchthích
-
 Tiểura máu
-
 Tiểuít hoặc không tiểu được
-
 Cácdấu hiệu nhiễm trùng tiểu
-
 Caohuyết áp
- Lâu dài sẽ dẫn đến suy thận

2.
Trẻ em bị sạn sỏi thận do uống sữa nhiễm melamine  thường cónhững dấu hiệu sau:
- Dấu hiệu sớm là bé thường khóc nhiều đặc biệt là khóc khi đi tiểu và kèmtheo là bị buồn nôn.
- Những dấu hiệu tiếp theo là trẻ đi tiểu ra máu. Tình trạng ra máu ít haynhiều phụ thuộc vào việc viên sỏi gây tổn thương như thế nào ở đường tiết niệu.
- Em bé cũng có thể có biểu hiện thiểu niệu (tức là đi tiểu ít hơn bình thường)hoặc là vô niệu (tức là hoàn toàn không đi tiểu)
- Kèm theo đó là các triệu chứng 
đau đớn ở vùng thận nếu chẳng mayngười lớn chạm vào sờ nắn vào vùng thận của bé.
- Ngoài ra có những bé bị tăng huyết áp do bị sạn sỏi thận. Thậm chí cónhững trường hợp đi tiểu ra cả viên sạn.
+ Khi thấy trẻ có các biểu hiện trên nên đưa ngay trẻ đến các bệnh viện để đượcchẩn đoán và điều trị kịp thời.

IV.
Điều trị
1.
Tùy thuộc vào mức độ nặng nhẹ của bệnh
- bệnh nhân có thể được điều trị như truyền dịch kiềm hóa nước tiểu ...
- Điều chỉnh rối loạn nước điện giải thăng bằng kiềm toan phẫu thuật lấy sỏi.
- Nếu có suy thận bệnh nhân có thể được lọc thận hoặc thẩm phân phúc mạc.

2.
Với những trẻ bị sạn thận sỏi thận do nhiễm độc melamine việc điềutrị không có gì đặc biệt.
- Điều đặc biệt và đáng quan tâm nhất ở đây chính là việc trẻ em bị sỏi thận sạn thận là điều rất hiếm khi xảy ra nhất là trong độ tuổi đang bú mẹ.
- Phác đồ điều trị căn bệnh sạn thận và sỏi thận ở trẻ hoàn toàn giống vớiphác đồ điều trị các bệnh về sỏi thận thông thường khác.
- Quá trình và thời gian điều trị phụ thuộc vào lượng melamine đã được hấp thutrong cơ thể trẻ.
- Tùy thuộc vào tình trạng bệnh của đứa trẻ mà có những phác đồ điều trị thíchhợp.
- Với những sạn thận nhỏ có thể cho trẻ dùng thuốc để đẩy quá trình đi tiểunhằm đào thải sạn ra khỏi thận và bàng quang.
- Nếu ở thể nặng có thể dùng biện pháp siêu âm để tán sỏi.
- Nếu viên sỏi quá to sẽ phải mổ để lấy sỏi.

THAMKHẢO
A. Theo Cục An toàn vệ sinh thực phẩm - Bộ Y tế
(tính đến 15h chiều 2/10) đã có 346 mẫu sản phẩm và nguyên liệu sữađược xét nghiệm.
Kết quả kiểm nghiệm cho thấy: 18 mẫu trên tổng số 346 mẫu có chứa chất Melamine;
Đây là danh sách sản phẩm có nhiễm Melamine:
- 5 loại sữa của Yili (gồm: Sữa Pure Milk Sữa tươi 1lít Sữa tươi hương original Sữa tươi 250 ml Sữa tươi Yili) xuất xứ Trung Quốc.
- Non dairy creamer Thái Lan củaCông ty Cổ phần Hóa chất Á Châu xuất xứ Trung Quốc.
- 2 loại bột sữa của Công ty Cổ phần Sữa Hà Nội (Hanoi Milk) là: Full cream milk powder grade A và BlueCow - Full cream milk powder used forUHT milk xuất xứ Trung Quốc.
- Sữa tăng chiều cao Gold Food chotrẻ từ 1 tuổi trở lên (hộp giấy) của Công ty Cổ phần Dinh dưỡng thực phẩm vàng chưa rõ nguồn gốc.
- Sữa bột Advanced Distribution củaCông ty TNHH Chế biến lương thực thực phẩm Mai Anh chưa rõ nguồn gốc.
- 5 loại bánh quy của Công ty TNHH TM&DV Đại Vinh bao gồm: Bánh quy KhongQuan (nhập từ Indonesia) bánh quy Khong Quan bánh
quy Khong Quan Marie bánh quy Khian Guan Aquare Puff bánh quy Khian Guan Superior (4 loạinày cùng có xuất xứ Malaysia).
- Sữa bột nguyên kem (Full Cream MilkPowder) của Công ty CP Thực phẩm Anco (chưa rõ nguồn gốc).
- 2 sản phẩm của Công ty Minh Dương là: Sữabột béo bột kem không sữa (chưarõ nguồn gốc).
+ Bộ Y tế đã có công văn yêu cầu các doanh nghiệp có sản phẩm nhiễm Melaminnhanh chóng thu hồi và tiến hành tiêu huỷ.

B. Liều lượng melamine bao nhiêu là an toàn?

(02-10-2008theo TS Nguyễn Văn Tuấn)
+ Hiện nay câu chuyện melamine đang gây hoang mang cho người tiêu dùng trongnước.
- Một số thông tin hàm ý bất cứ sản phẩm nào có melamine là nguy hiểm

- Nhưngtrong thực tế hóa chất này được sử dụng trong các quy trình sản xuất giấy vàbao bì cho nhiều loại hàng hóa gia dụng.
- Do đó không có gì đáng ngạc nhiên khi tìm thấy melamine trong các vật giadụng này.

 

+ Liềulượng dung nạp melamine an toàn cho một người:

- Phầnlớn dữ liệu về tác hại của melamine trong quá khứ được thu thập qua thí nghiệmtrên chuột chó và mèo chứ không phải trên người
 (và cũng chẳng có nhà khoa học nào dámlàm thí nghiệm trên người).

- Cácchuyên gia về an toàn thực phẩm trên thế giới nhất trí rằng nồng độ melaminedung nạp hằng ngày có thể chấp nhận được (TDI) là 0 5 mg/kg cân nặng.
- Ở Mỹ Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm (FDA) đề nghị TDI 0 63 mg/kg cânnặng.
- Xin nói thêm rằng ngưỡng an toàn 0 5 mg/kg cân nặng được xem là "bảo thủ" tức rất nghiêm ngặt.
- Vì vậy cứ mỗi kg cân nặng một người có thể hấp thu 0 5 mg melamine mỗingày.
- Chẳng hạn một em bé cân nặng 20 kg thì liều lượng melamine an toàn là 10mg/ngày;
- hay một người lớn nặng 60 kg có thể dùng 30 mg/ngày mà không gây tác hại đếnsức khỏe. 

+ Nồngđộ an toàn cho sữa và thực phẩm

- Nồngđộ melamine trong sữa (hay thực phẩm nói chung) bao nhiêu là an toàn?
- Theo các chuyên gia ở New Zealand và châu Âu thì nồng độ melamine an toàntrong sữa và thực phẩm là 5 ppm (5 phần triệu).
- Nồng độ này được đưa ra với tinh thần bảo thủ (tức thấp hơn 100 lần chophép).
- Cần nói thêm rằng 5 ppm có nghĩa tương đương với 1 giọt mực trong một bồn 52lít nước.

 

+ Chođến nay qua theo dõi báo chí tôi (Ts Tuấn) chưa thấy sản phẩm sữa nào ở nướcta có nồng độ melamine ở mức nguy hiểm.
Theo báo chí qua xét nghiệm một số sữa lưu hành trên thị trường thì nồng độmelamine cao nhất là 6 ppm tức cũng chưa thể xem là có nguy hại cho sức khỏe.

* Tuy nhiên vấnđề thực sự ở đây không phải là nhiễm melamine ở mức độ nào sẽ không tốt cho conngười mà là tại sao một chất dùng để sản xuất nhựa thậm chí gây hại cho lợn vàgia cầm lại có mặt trong thực phẩm cho người. Đạo đức kinh doanh của ngườiTrung Quốc đã suy đồi đến mức nào ! Liệu còn có trong sản phẩm nào khác (độ đạmtrong nước mắm...) và ở nơi nào khác nữa không ?!